Soajo. No ventre da balea.


 Soajo. No ventre da balea.

Sábado, 3 de Outubro. A pequena aldea de Cunhas vía chegar a tropa dos calcorreiros enfeitada, a aldea que non a tropa, con arcos de colorinchos porque aquela noite era festa.

Así, con ese ambiente festeiro, agardamos un bocadiño porque sempre hai alguén que se atrasa pero tamén non moito porque os calcos moito non agardan nunca.

Alegreime de velos a todos, claro, pero sobre todo a Sita que, dende a xa recuada saída de Oia, non nos volvera visitar. Tamén me sorprendeu a presenza inusual de Conchi Mariño. Pero así ven sendo a cousa, case nunca se repite unha configuración e cada día ten o seu afán. Os de Boiro, os vellos, enviaron aviso de que non ían estar presentes nesta ocasión.

Por tanto, chegado o Carri que era o que faltaba, iniciámo-la subida e a xornada calcorreira rabuñando metros ao ceo na dirección do Cabeço da Trapela.

O día estaba que nin feito de encarga para patear. Nin frío, nin calor, nin choiva, nin vento, nin néboa. Incrible. Ao pouco andar, unha xesteira mesta obrigounos a meternos dentro dela perdendo a perspectiva e forzándonos a seguir o ronsel de xestas tronzadas que o guía deixara algúns días antes. Esta técnica un tanto primitiva pero efectiva permitiunos saír con ben daquel mar arbustivo.

Cando o xestal rematou e puidemos ver aos nosos pés o fermosísimo val que forma o río Adrão fixemos unha paradiña, das que habería moitas pois o día estaba para iso e a tirada non era longa, para asignar o seguinte lector do libro do que somos propietarios e que nos lembra as nosas orixes nas terras de Turonio. Foi o Alexandre o depositario de tal tesouro, a ver se rompe a maldición e continúa vindo el e mailo libro. De paso tamén atopamos, baixo dun balado, unha garrafa de viño coa que o mundo nos obsequiou porque o guía, seica, ía estar de anos. Non o sabia eu daquela, pero había outra calcorreira, Berta, que o estaba nese mesmo día. Así que o viño foi agasallo do monte para todos os que o amamos, o monte e mailo viño, con aniversario ou sen el.

Seguimos, pois, aproando ao ceo. Malia ter avisado ata o aburrimento do que había, algunhas unidades tiñan dificultade para seguir o ritmo. Aínda ben que había tempo abondo. Tempo e paradas. Fixemos unha para contemplar o impresionante e profundo val do Laboreiro, no límite coa Galiza. Outra pouco máis alá para botarlle algo de potasio ao corpo e aínda máis outra para divisar a vista infame dun incendio nas proximidades da Peneda estragándonos así a impresionante visión do Val da Peneda co santuario ao fondo.

Comezamos logo o descenso que nos había levar a Adrão seguindo os camiños antigos que unían o Soajo coa Peneda. Tanto así que mesmo nos cruzamos cun grupo de cinco peregrinos que ían cara á Peneda, entre eles unha idosa señora cuns rechamantes brincos na máis pura tradición serrana.

No santuario do Senhor da Paz pareceunos ben parar a comer e dar conta do viño co que o monte nos tiña presenteado. Todos escollemos a sombra dun carballo, sombra sería se houbese sol, menos o Aleixandre que escolleu a dunha faia, iso dixo el, pero finalmente deixouse convencer pola maioría e axuntouse ao resto da tropa.

Entre risas e brincadeiras seguímo-lo descenso e ao pouco entramos no Soajo por unhas congostras lousadas abeiradas de muíños como só se poden contemplar se un se deixa levar polos camiños. Un deses lugares que parece que xa non existen. Os nosos amigos de Boiro, os novos, xa que os vellos desta vez deixáronnos, estaban impresionados. Tamén estabamos os que non eramos de Boiro.

Cruzamos Soajo coma unha tropa expedicionaria e chegados ante o pelourinho deixámonos instruír por Tere que nos explicou os comos e os porqués do que alí estabamos vendo.

Ante a presión popular non tivemos máis remedio que parar a tomar unha caña. Cousa que nunca facemos pero desta vez tivo que ser.

Ao pouco de reinicia-la camiñada volvemos parar na eira comunitaria onde máis dunha ducia de espigueiros constitúen a icona de Soajo. A imaxe emblemática que o define ante o mundo. Malia que, sob a miña opinión, é moito máis definitorio o pelourinho.

Reatamos unha vez máis a marcha e enfiamos polo Caminho da Ladeira para ir ter, case de cabeza, á ponte que cruza o Adrão onde tamén nos tiramos de cabeza. Un baño que nos prestou e nos deu forzas para comeza-la subida que habería de separar o camiño cada vez máis do río ata chegar de volta, logo dunha costa que se lle atascou a algún, á capela de Cunhas onde comezaramos aquela mañá.

A noite no Soajo non foi cousa que se poida contar. Ao menos non todo. Rematou como rematou e fomos durmir, uns máis e outros menos.

E chegou o domingo. Na casa do Eiró almorzamos en familia medio encollidos porque o mundo volvérase hostil alá fóra.

Cando acudimos á cita cos demais un dos coches quedara entalado nunha ruela da vila e tivemos que facer números baixo a chuvia para tiralo de alí.

Finalmente fomos ata o punto de partida baixo unha chuvia inamistosa. Comezamos quecendo un pouco polo piche baixo unha galería boscosa que cubría a estrada. Cando finalmente nos metemos no mato aquilo parecía un conto gótico. Unha cousa escura, as árbores renxían dunha maneira sinistra, o neboeiro ía facéndose cada vez máis mesto. Pero todo cada vez tamén máis bonito, coma un conto de fadas volto do revés, onde as fadas se converteran en monstros e os ananos en torvas criaturas con intencións escuras. Unha árbore rachou preto de nós poñéndonos o medo no corpo. Eu lembraba o día da cicloxénese pola Trapa arriba.

Avanzamos por carreiros que hai moitos anos que deixaron de existir. Pasamos pola esquecida Fonte das Sete Bicas e deixando atrás a Branda de Travanca demos no camiño que en recuados tempos subía aos Currais Velhos. Alí a néboa xa era francamente espesa e a cousa deixaba de ser unha coña. Os paraugas comezaron a se dar volta por mor dos violentos refachos de vento. Ir todos pegados era xa unha necesidade para non se perder. Así sendo, o guía avisou que ese era o punto de non retorno. O que seguira tiña que saber que non había atallo nin maneira de se retirar. Era a última oportunidade. Retirouse unha unidade. Ben feito. É importante atreverse. É importante saber cando se retirar.

Aquilo foi Calcorreiros en estado puro. Un grupo compacto, sen rezagados, baixo a ventanía, a choiva e a neboeira, apreciando a beleza difícil desta meteoroloxía dura. Subindo e meténdose no corazón do temporal.

Un, camiñando en silencio, escoitando os pasos tras de si, os propios pasos repetidos, co repenique da choiva na roupa técnica, tentando non perder as referencias. Un, digo, deixaba viaxar a súa imaxinación polas ducias de veces que estas boas xentes que chamamos Calcorreiros topáronse en situacións similares e foron quen de apreciar esa paisaxe mínima pero única que a meteoroloxía hostil nos permitía. Un agasallo do inverno e dos camiños a aqueles que os transitan nestas condicións adversas porque, como unha vez dixo un calcorreiro, os camiños están tristes se non se anda por eles.

Cando o camiño se acabou, unha chaira aberta e sen referencias non opuña nada ao vento e este varríao todo, mesmo a nós que tiñamos dificultade para seguir andando. Con todo, o grupo continuaba compacto, imperturbábel, cruzando un territorio ferido polos fociños dos xabarís e os cascos dos cabalos.

Finalmente acadamos o Poulo da Cova que estaba alí no medio da néboa, coma unha pantasma inopinada, imposible.

Paramos un pouco a cuberto para nos recolocar o equipo e continuamos. Navegamos nun inferno desatado de vento, néboa e chuvia. Trac, trac, trac… como moitas outras veces adiviñaba tras de min os pasos dos compañeiros. Ás veces ollaba atrás para me asegurar que estaban alí. E estaban. Todos, compactos, cincentos e apenas entrevistos no ventre da nube que nos tiña engulido. Como xonases no ventre da balea. Emocionante.

Ao meu maxín acudiron o Aloia da cicloxénese e as pólas caíndo ao noso redor, a neve e a xistra de San Mamede, a chuvia inmisericorde da Chá da Matança, a auga por riba dos xeonllos en Bertiandos, o calor extremo de Trasmañó… as ducias de situacións onde foi importante contar cun colectivo afoute, disposto… como hoxe, coma sempre.

Helena achegóuseme para me preguntar cómo ía a cousa, se precisaba algunha axuda. É importante para alguén que guía saber que tras de si pode contar coa xente pase o que pasar. Ao pouco, chegamos a outra cabana que nos permitiu un respiro. O mundo seguía bruando fóra do exiguo tellado baixo o que nos refuxiamos. E xa, o camiño de descenso.

A medida que baixabamos o mundo facíase máis amistoso e as paisaxes máis amplas e malia que non deixaba de chover, aquilo xa era outra cousa. As conversas renaceron, e as risas. Sen apenas nos dar conta, saltitando, por veces case correndo, chegamos de volta aos coches onde nos agardaba Berta que seica as tivo tesas co vento e cunha vaca tamén na súa retirada.

E logo, claro, como na aldea de Asterix, a cousa rematou cun xantar. Non era xabarín pero moito non lle faltou. Non tiñamos bardo para atar a unha árbore así que estivemos todos á mesa.

E así foi o conto, como vos conto. A próxima polo Oitavén arriba, polo Oitavén abaixo.

Zalo de Paramos. Outubro do 2015


Aviso: Calcorreir@s non é máis que un grupo de amigos unidos pola afección aos camiños. Non é unha asociación. Non hai ningún seguro e cadaquén asume a súa propia responsabilidade sobre a súa seguridade.
Procúrase informar sobre as dificultades das rutas pero estas sempre están expostas a imponderábeis. Por iso recomendamos que aqueles que participen nas actividades que propoñemos se federe ou dispoña dalgún seguro.